Kopie zapasowe i disaster recovery

Kopia, której nie sprawdzono, to nadzieja, nie zabezpieczenie

W placówce medycznej utrata danych oznacza więcej niż niewygodę: brak historii choroby, wyników badań czy obrazów z diagnostyki. Dlatego kopie zapasowe i plan odtwarzania po awarii (disaster recovery, DR) traktujemy jak część bezpieczeństwa pacjentów, a nie dodatek do serwerów.

Zasada 3-2-1 i jej rozszerzenie

• 3 kopie danych: produkcyjna i dwie zapasowe,
• 2 różne nośniki lub systemy przechowywania,
• 1 kopia poza siedzibą, na wypadek pożaru, zalania lub kradzieży,
• 1 kopia offline lub niezmienialna, której nie da się zaszyfrować ani skasować z zaatakowanej sieci,
• 0 błędów — regularne sprawdzanie, że kopie da się odczytać.

RPO i RTO — dwie liczby, które trzeba ustalić

RPO (Recovery Point Objective) to ilość danych, jaką placówka może stracić, wyrażona czasem: ile godzin lub minut pracy można odtworzyć ręcznie. RTO (Recovery Time Objective) to czas, w jakim system ma wrócić do działania. Nie istnieją jedne wartości dla całego szpitala. Inne wymagania stawia system na izbie przyjęć, inne archiwum PACS, a jeszcze inne system księgowy. Wartości ustalamy razem z kierownictwem dla każdego systemu osobno i dopiero z nich wynika sposób kopiowania, replikacji i budżet.

Kolejność odtwarzania

Po poważnej awarii nie odtwarza się wszystkiego naraz. W planie zapisujemy kolejność, w jakiej wracają usługi: najpierw sieć i katalog użytkowników (Active Directory), potem system szpitalny, laboratorium i systemy obrazowania, na końcu administracja. Dla każdego kroku wiadomo, kto go wykonuje, skąd bierze kopie i jak sprawdza, że wszystko działa.

Praca bez systemów

Nawet najlepszy plan odtwarzania nie skróci pierwszych godzin awarii. Placówka powinna mieć procedurę pracy bez systemu informatycznego: druki zapasowe, zasady zapisu zleceń i wyników na papierze, sposób przeniesienia ich później do systemu oraz osoby odpowiedzialne za decyzję o przejściu w tryb awaryjny. Pomagamy taką procedurę napisać i przećwiczyć z oddziałami.

Testy odtwarzania

• cykliczne odtwarzanie wybranych danych i maszyn na środowisku testowym,
• pełne ćwiczenie odtwarzania systemu krytycznego co jakiś czas, z pomiarem rzeczywistego czasu,
• zapis wyników i poprawki do planu po każdym ćwiczeniu.

Kopie a wymagania prawne

Dyrektywa NIS2 wymienia zarządzanie kopiami zapasowymi i odtwarzanie po awarii wśród środków zarządzania ryzykiem, które mają stosować podmioty objęte przepisami. W polskich realiach wynika to z ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Więcej znajdziesz na stronie NIS2 i KSC w ochronie zdrowia, a o skutkach ataku na dane — na stronie ransomware i reagowanie na incydenty.